Opis

Pacjent pozornie stabilny w ZRM i SOR – czerwone flagi i kliniczne pułapki

O kursie internetowym

Pacjent jest przytomny, rozmawia, ma prawidłowe ciśnienie tętnicze, prawidłową saturację i nie wygląda na osobę w stanie bezpośredniego zagrożenia życia. Czy rzeczywiście jest stabilny?

W praktyce zespołów ratownictwa medycznego i szpitalnych oddziałów ratunkowych część najgroźniejszych stanów początkowo przebiega bez charakterystycznych objawów. Organizm może przez pewien czas kompensować rozwijający się wstrząs, krwawienie, zakażenie, niewydolność krążenia czy zaburzenia metaboliczne. Prawidłowy pojedynczy pomiar parametrów życiowych nie zawsze oznacza brak zagrożenia.

Kurs „Pacjent pozornie stabilny w ZRM i SOR – czerwone flagi i kliniczne pułapki” został przygotowany jako szkolenie praktyczne, oparte na podejmowaniu decyzji klinicznych.

Uczestnik nie otrzymuje od razu rozpoznania. Musi sam zdecydować, o co zapytać pacjenta, jakie elementy badania wykonać, jakie badania dodatkowe są potrzebne oraz czy pacjent wymaga pilnego transportu i dalszej diagnostyki.

Najważniejszym celem szkolenia nie jest zapamiętanie kolejnych jednostek chorobowych, lecz nauczenie się rozpoznawania sygnałów ostrzegawczych, zanim stan pacjenta ulegnie gwałtownemu pogorszeniu.

Program kursu

1. Pacjent pozornie stabilny – czym jest stabilność kliniczna?

• pojęcie stabilności i niestabilności pacjenta,
• kompensacja fizjologiczna,
• wczesna faza pogorszenia stanu klinicznego,
• dlaczego prawidłowe parametry życiowe mogą dawać fałszywe poczucie bezpieczeństwa,
• różnica pomiędzy pojedynczym pomiarem a obserwacją trendu,
• pierwsze wrażenie a rzeczywiste ryzyko kliniczne.

2. ABCDE i ponowna ocena pacjenta

• uporządkowana ocena pacjenta według schematu ABCDE,
• identyfikacja subtelnych nieprawidłowości,
• znaczenie ponownego badania po wykonanej interwencji,
• seryjne pomiary parametrów życiowych,
• ocena zmian stanu pacjenta w czasie,
• kiedy pozornie niewielkie odchylenie powinno wzbudzić niepokój.

3. Parametry życiowe – czego nie pokazuje monitor?

Omówione zostanie znaczenie i ograniczenia oceny:

• częstości oddechów,
• saturacji SpO₂,
• częstości rytmu serca,
• ciśnienia tętniczego,
• temperatury,
• stanu świadomości,
• glikemii,
• kapilarnego czasu powrotu,
• wyglądu i temperatury skóry,
• zmian parametrów w czasie.

Szczególny nacisk zostanie położony na sytuacje, w których pacjent może pozostawać w stanie zagrożenia życia pomimo pozornie prawidłowych wartości podstawowych parametrów.

4. Wywiad, który zmienia ocenę pacjenta

• SAMPLE/AMPLE,
• OPQRST,
• przyjmowane leki,
• antykoagulanty i leki przeciwpłytkowe,
• cukrzyca i insulinoterapia,
• immunosupresja,
• choroby nowotworowe,
• niedawne zabiegi operacyjne,
• długotrwałe unieruchomienie,
• ciąża,
• przebyte omdlenia,
• nietypowe objawy poprzedzające wezwanie ZRM.

Czerwone flagi i kliniczne pułapki

5. Układ sercowo-naczyniowy

• ostry zespół wieńcowy o nietypowym przebiegu,
• OMI bez typowego bólu w klatce piersiowej,
• zatorowość płucna,
• rozwarstwienie aorty,
• tamponada serca,
• zaburzenia rytmu o charakterze napadowym,
• wczesny wstrząs,
• utajone krwawienie,
• pacjent z prawidłowym ciśnieniem mimo zaburzeń perfuzji.

6. Duszność przy prawidłowej saturacji

• zatorowość płucna,
• początkowa faza obrzęku płuc,
• astma i POChP,
• zaburzenia metaboliczne,
• kwasica,
• zatrucia,
• hiperwentylacja,
• różnicowanie objawów somatycznych z napadem lęku.

7. Neurologiczne pułapki diagnostyczne

• udar tylnego krążenia,
• TIA,
• krwawienie podpajęczynówkowe,
• udar bez klasycznych objawów,
• zawroty głowy,
• majaczenie,
• zaburzenia świadomości o etiologii metabolicznej,
• stan po napadzie drgawek,
• zakażenia ośrodkowego układu nerwowego.

8. Ból brzucha i utajone krwawienie

• ciąża ektopowa,
• tętniak aorty brzusznej,
• krwawienie do przewodu pokarmowego,
• krwawienie zaotrzewnowe,
• urazy narządów miąższowych,
• ostre niedokrwienie jelit,
• perforacja przewodu pokarmowego,
• nietypowe objawy u pacjentów w podeszłym wieku.

9. Sepsa bez typowego obrazu

• sepsa bez wysokiej gorączki,
• prawidłowe ciśnienie w początkowej fazie,
• tachykardia i tachypnoë jako pierwsze sygnały ostrzegawcze,
• osłabienie i pogorszenie kontaktu jako objaw zakażenia,
• znaczenie ponownych pomiarów,
• rozpoznawanie rozwijającego się wstrząsu septycznego.

10. Zaburzenia metaboliczne i endokrynologiczne

• hipoglikemia,
• hiperglikemia,
• kwasica ketonowa,
• hiperosmolarny stan hiperglikemiczny,
• hiperkaliemia,
• hiponatremia,
• przełom nadnerczowy,
• zaburzenia funkcji tarczycy,
• odwodnienie,
• niewydolność nerek.

11. Zatrucia i ekspozycje

• zatrucie tlenkiem węgla,
• opioidy,
• beta-blokery,
• blokery kanału wapniowego,
• paracetamol,
• leki psychotropowe,
• zatrucia mieszane,
• pacjent z początkowo niewielkimi objawami zatrucia.

12. Uraz pozornie niewielki

• uraz głowy u pacjenta przyjmującego antykoagulanty,
• urazy u seniorów,
• krwawienie wewnętrzne,
• urazy śledziony,
• urazy klatki piersiowej,
• znaczenie mechanizmu urazu,
• pogorszenie występujące z opóźnieniem.

13. Pacjenci szczególnego ryzyka

Szczególne zasady oceny pacjentów:

• w podeszłym wieku,
• w ciąży,
• z chorobą nowotworową,
• z immunosupresją,
• z cukrzycą,
• przyjmujących leki przeciwkrzepliwe,
• z zaburzeniami poznawczymi,
• z wielochorobowością.

14. Decyzja końcowa – transportować czy pozostawić?

• ocena ryzyka przed zakończeniem interwencji,
• ponowne badanie pacjenta,
• wskazania do pilnego transportu,
• wybór właściwego miejsca docelowego,
• konieczność wcześniejszego powiadomienia szpitala,
• odmowa transportu,
• dokumentowanie stanu pacjenta,
• najczęstsze błędy poznawcze wpływające na decyzje kliniczne.

Omówione zostaną m.in.:

• zakotwiczenie na pierwszym rozpoznaniu,
• przedwczesne zamknięcie diagnostyczne,
• efekt pierwszego wrażenia,
• uznanie prawidłowych parametrów za dowód bezpieczeństwa,
• przypisywanie objawów wyłącznie lękowi, alkoholowi lub wiekowi pacjenta.

Interaktywny trenażer przypadków klinicznych

Najważniejszą częścią szkolenia są interaktywne przypadki kliniczne.

Każdy przypadek rozpoczyna się od informacji podobnej do tej, którą zespół otrzymuje podczas rzeczywistego wezwania.

Uczestnik otrzymuje tylko część danych i sam musi zdecydować:

• jakie pytania zadać,
• co zbadać,
• jakie parametry zmierzyć,
• czy wykonać EKG,
• czy oznaczyć glikemię,
• czy konieczna jest ponowna ocena,
• jakie działania podjąć,
• czy pacjent wymaga transportu,
• jak pilny powinien być transport.

Stan pacjenta może zmieniać się w kolejnych etapach scenariusza.

Nie każda błędna diagnoza oznacza niezaliczenie przypadku. Najważniejsza jest umiejętność rozpoznania zagrożenia i podjęcia bezpiecznej decyzji klinicznej.

Błędy mogące bezpośrednio narazić pacjenta na niebezpieczeństwo są oznaczane jako błędy krytyczne.

Jak przebiega szkolenie?

Szkolenie składa się z czterech kolejnych etapów:

1. Pretest
Test pozwalający ocenić poziom wiedzy przed rozpoczęciem szkolenia – nie wpływa na przebieg szkolenia.

2. Materiał teoretyczny
Omówienie najważniejszych mechanizmów, czerwonych flag i pułapek diagnostycznych.

3. Interaktywne przypadki kliniczne
Uczestnik podejmuje decyzje dotyczące diagnostyki, badania, leczenia i transportu.

4. Test końcowy
Test zostaje odblokowany po zaliczeniu wszystkich wymaganych przypadków klinicznych.

Postęp szkolenia jest zapisywany. Uczestnik może przerwać kurs i kontynuować go później w dowolnym czasie.

Czego nauczysz się podczas kursu?

Po ukończeniu szkolenia uczestnik powinien potrafić:

• rozpoznawać wczesne objawy pogarszania się stanu pacjenta,
• identyfikować czerwone flagi mimo prawidłowych parametrów życiowych,
• właściwie interpretować zmianę parametrów w czasie,
• unikać najczęstszych błędów poznawczych,
• rozpoznawać nietypowe prezentacje stanów zagrożenia życia,
• prawidłowo planować dalszą diagnostykę,
• dokonywać ponownej oceny pacjenta,
• podejmować bezpieczniejsze decyzje dotyczące transportu i pozostawienia pacjenta,
• rozpoznawać pacjentów wymagających pilnej diagnostyki szpitalnej.

Dla kogo jest szkolenie?

Kurs przeznaczony jest przede wszystkim dla:

• ratowników medycznych (10 punktów edukacyjnych)
• pielęgniarek systemu (5 punktów edukacyjnych)
• pielęgniarek pracujących w SOR i izbach przyjęć,
• lekarzy pracujących w zespołach ratownictwa medycznego i medycynie ratunkowej,
• studentów kierunków medycznych przygotowujących się do pracy z pacjentami w stanach nagłych.

Najważniejsza zasada kursu

Pacjent nie musi wyglądać na ciężko chorego, aby znajdował się w stanie zagrożenia życia.

Celem szkolenia jest nauczenie rozpoznawania momentu, w którym pozornie stabilny pacjent przestaje być bezpieczny — zanim jego stan stanie się oczywiście krytyczny.